కర్మ ఫలితం ఎలా ఎదుర్కోవాలి?

4/4/20261 min read

A serene temple courtyard bathed in golden light at dawn, with soft orange hues blending into the sky.
A serene temple courtyard bathed in golden light at dawn, with soft orange hues blending into the sky.

మనలో చాలా మంది ‘నా ఖర్మ ఇంతే’ ! నాకు ఖర్మ బాగాలేదు . నా ఖర్మ కాలింది” అది అనుభవించాల్సిందే అని అంటూ ఉంటారు.

అసలు ఈ ఖర్మ అంటే ఏమిటి?

ఈ పదాన్ని చాలా మంది తప్పుగా పలుకుతూ ఉంటారు. ఇది ఖర్మ కాదు. ఇది ‘కర్మ’. ప్రతి జీవీ చేసే పని. An act or deed: action in general. ఇలా చేసే పనులు సంచితమనీ, ప్రారబ్ధమనీ, ఆగామి అనీ మూడు విధాలుగా ఉంటాయని వైదిక ధర్మాన్ని అనుసరించే వారు చెబుతారు.

సంచిత కర్మ - అంటే కూడబెట్టు కొన్నది.

ప్రారబ్ధ కర్మ - అంటే కూడబెట్టు కొన్న దానిని అనుభవంలోకి తెచ్చుకోవడం.

ఆగామి కర్మ - అంటే ఈ జన్మలో చేసే పనులతో కూడబెట్టు కొనబోయేది (అంటే, సంపాదించు కొంటున్నది).

ఇంకా కర్మలు లౌకికం అనీ, అలౌకికం (వేదోక్తం) అని రెండు విధాలు. జీవిక కోసం చేసే పనులు లౌకికం. ఈశ్వరారాధన మొదలైనవి అలౌకిక కర్మలు. నిత్య, నైమిత్తిక, కామ్య, నిషేధ కర్మలనే మరో వర్గీకరణ కూడా ఉంది.

నిత్య కర్మలు - అంటే రోజూ చేసేవి. నిత్య కర్మ (Daily duties). ప్రతిరోజూ చేయాల్సినవి- ఉదా: స్నానం, సoధ్యా వందనం

నైమిత్తిక కర్మలు - అంటే ఫలానా రోజు ఫలానా పని చేయాలి అనేవి. ఉదా: అమావాస్య నాడు ఫలానా యాగం చేయాలి. పౌర్ణమి నాడు ఫలానా పనిచేయాలని చెప్పినందున చేసేవి. ప్రత్యేక సందర్భాలలో చేసేవి కూడా. ఉదా: పితృకర్మలు

కామ్యకర్మ: ఏదైనా ఫలితం కోసం చేసే కర్మలు- ఫలానా కర్మ చేస్తే ఫలానా ఫలితం వస్తుందని చేసేది. ఉదా: పూజలు, యజ్ఞాలు. జ్యోశిష్టోమం చేస్తే స్వర్గం ప్రాప్తిస్తుందనీ, పుత్రకామేష్టి చేస్తే సంతాన ప్రాప్తి కలుగుతుందని ఇలా..

నిషేధకర్మలు: చేయకూడని కర్మలు - ఉదా: పాపకార్యాలు. అసత్యం పలకవద్దని, పరస్త్రీని ఆశించవద్దనీ చెప్పేది. విస్తృతార్థాలు కలిగిన ఈ శబ్దానికి పారమార్థిక కోణం నుంచి చెప్పవలసిన ముఖ్యమైన అర్థం ‘శాస్త్ర విహితమైన పని/ విధి’.

షట్కర్మలనీ, చతుర్దశ కర్మలనీ వ్యవహారంలో మరి కొన్ని కర్మలు ఉన్నాయి.

షట్కర్మలు:

1. యజ్ఞం చేయడం, చేయించడం

2. దానం చేయడం, దానం స్వీకరించడం

3. అధ్యయనం, అధ్యాపనం మొత్తం ఆరు.

చతుర్దశ (పద్నాలుగు) కర్మలు: ఇవి మనిషి తన జీవన విధానం లో ఆచరించేవి.

1. గర్భాదానం (రజస్వలానంతరం గర్భోత్పత్తి కోసం చేసే సంస్కారం)

2. పుంసవనం (పుత్ర సంతానం కోసం చేసే ఒక సంస్కారం)

3. సీమంతం (ఈ మొదటి మూడూ గర్భవతులకు చేసే సంస్కారాలు/ వేడుకలు)

4.జాత కర్మం

5. నామకరణం

6. అన్న ప్రాశనం

7. చౌలం ( ఉపనయనానికి ముందు కేశ సంస్కారం)

8. ఉపనయనం

9. ప్రాజా పత్యం

10. సౌమ్యం

11. ఆగ్నేయం

12. వైశ్వ దేవం (ప్రాజాపత్యం మొదలు వైశ్వదేవం వరకు ఉన్న నాలుగున్నూ వేద వ్రతాలు)

13. గోదానం

14. వివాహం. (పాఠ భేదాలు ఉన్నాయి).

కర్మలు ఎన్ని అనే విషయంలో భిన్నవాదాలు ఉన్నాయి. ఇంతకు ముందు చెప్పినవి గాక 16 అనీ, 17 అనీ, 25 అనీ, 40 అనీ పాఠ (మత) భేదాలు ఉన్నాయి. షోడశ సంస్కారాలు అన్నప్పుడు చివరిది అంత్య కర్మం అని ఒక అభిప్రాయం ఉంది. సంస్కారం అంటే పుట్టుకతో వచ్చిన కొన్ని చిత్త దోషాలను పోగొట్టే ప్రక్రియ. మనిషి పోయాక చేసే కర్మను ఇందులో చేర్చడం అందువల్ల సమర్థనీయం కాదు. జీవించి ఉన్నప్పుడు చేసే కర్మలనే చెప్పడం సముచితం. ఆపస్తంబ సూత్రాలను ప్రమాణంగా తీసుకొంటే ఈ సమస్య రాదు. గౌతముడు 40 అంశాలను పేర్కొన్నాడు. ఇందులో పంచ మహాయజ్ఞాలతో సహా మరికొన్నింటిని చేర్చాడు.

ఇప్పుడు ఈ కర్మల పూర్తి వివరాలు చూద్దాము.

సంచిత కర్మ

ఇది గత జన్మలలో చేసిన అన్ని కర్మల సమాహారం. అంటే గత జన్మలో చేసిన పుణ్య–పాపాల మొత్తం నిల్వ. అంటే ఇది ఒక పెద్ద “స్టోర్” లాంటిది. ఇంకా ఫలితాలు అనుభవించాల్సినవి ఇందులో ఉంటాయి. ఈ కర్మల ఫలితాలు దానాలు , పూజలు, వ్రతాలు, హోమాలు, తీర్థ యాత్రల వంటి పుణ్య కార్యాల వల్ల కూడా నశించవు. ఇవి తప్పక అనుభవించి తీరాల్సిందే ! జ్ఞానం (ఆత్మజ్ఞానం) ద్వారా మాత్రమే సంచిత కర్మ పూర్తిగా నశిస్తుంది.

భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు

“జ్ఞానాగ్నిః సర్వకర్మాణి భస్మసాత్ కురుతే” అని అన్నాడు. అనగా జ్ఞానం అనే అగ్ని అన్ని కర్మలను భస్మం చేస్తుంది అని. నామస్మరణ, పూజ, ప్రార్థన, ఫలాపేక్ష లేకుండా మంచి పనులు చేయడం, సద్గురు మార్గదర్శనం ద్వారా ఆత్మజ్ఞానం పొందటం వల్ల, ఈ సంచిత కర్మల వల్ల కలిగే బాధలను ఎదుర్కునే మానసిక, ఆత్మ శక్తి వస్తుంది.

ప్రారబ్ధ కర్మ

ప్రారబ్ధ కర్మ (Prārabdha Karma) అనేది గత జన్మలలో చేసిన కర్మలలో ఇప్పటికే అనుభవానికి వచ్చేసిన భాగం. ఇవి ఈ జన్మలో అనుభవించాల్సిన కర్మ ఫలితాలు. వీటిని పూర్తిగా తొలగించలేమని శాస్త్రాలు చెబుతాయి. కానీ వాటి తీవ్రతను తగ్గించుకోవచ్చు. ఇది ఇప్పటికే “ప్రారంభమైన” కర్మ. మనం జన్మించిన పరిస్థితులు దీనిని నిర్ణయిస్తాయి. అలాగే మన జీవన విధానాన్ని మార్చుకోవచ్చు. ఉదాహరణ: జన్మస్థానం, కుటుంబం, శరీర లక్షణాలు. ఇది శరీరం ఉన్నంత వరకు ఉంటుంది. బాణం ఒకసారి వదిలితే, అది లక్ష్యానికి చేరేవరకు ఆగదు. అలాగే ప్రారబ్ధం ప్రారంభమైతే శరీరం ఉన్నంతవరకు కొనసాగుతుంది.

తగ్గించుకునే మార్గాలు: గాయత్రి మంత్రం, శివ మంత్రం, దేవి మంత్రాలు, నిత్యం ధ్యానం, దానం, సేవ, పరోపకారం, పేదలకు సహాయం వంటి మంచి పనులు చేయడం ద్వారా తీవ్రతను తగ్గించు కోవచ్చు.

సంచిత , ప్రారబ్ధ కర్మలకు తేడా ఏమిటంటే – సంచిత కర్మ ఫలితాలు అనుభవించవలసిందే ! కానీ ప్రారబ్ధ కర్మ ఫలితాల తీవ్రతను పుణ్య కార్యాల ద్వారా తగ్గించు కోవచ్చు. కానీ పూర్తిగా పోవు.

వీటిని ఆ మనిషి జాతక రీత్యా తెలుసుకోవచ్చు.

సంచిత కర్మలను జాతకంలోని 5వ భావం (పూర్వ పుణ్యం), అనగా గత జన్మలో చేసిన పుణ్యాలు,

9వ భావం (భాగ్యం, ధర్మం)- అనగా పూర్వజన్మ సత్సంస్కారాలు, కేతు గ్రహం- గత జన్మల అనుభవాలు, వైరాగ్యం - ఇది సంచిత కర్మకు ముఖ్య సూచిక, శని గ్రహం- కర్మ ఫలితాలను ఇస్తుంది- గత కర్మల భారాన్ని చూపుతుంది-

లగ్నం (Ascendant)- మన శరీరం, జీవితం ఎలా ప్రారంభమవుతుందో ఇది చూపుతుంది- గ్రహ స్థితి (Planetary positions)- జన్మ సమయంలో గ్రహాలు ఎలా ఉన్నాయో అవే మన జీవితం మీద ప్రధాన ప్రభావం చూపుతాయి. దశా-భుక్తి (Dasha system), ముఖ్యంగా విమ్షోత్తరి దశలు- ఏ సమయానికి ఏ ఫలితం వస్తుందో ఇది నిర్ణయిస్తుంది- 6, 8, 12 భావాలు (Dusthana houses)- కష్టాలు, రుణాలు, వ్యాధులు, నష్టాలు- ఇవన్నీ కలిపి చూస్తే ప్రారబ్ధ కర్మ, ఇప్పటికే “activate” అయిన కర్మలు తెలుస్తాయి.

ఆగామి కర్మ (Agami Karma)

ఈ జన్మలో మనం ఇప్పుడు చేస్తున్న కర్మలు. ఇవి భవిష్యత్తులో ఫలితాలు ఇస్తాయి. ఇవి తిరిగి సంచిత కర్మలో చేరుతాయి. ఉదాహరణ: ఇప్పుడు చేస్తున్న మంచి పనులు, పుణ్య కార్యాలు /చెడు, పాపపు పనులు , కార్యాలు.

కర్మ ఫలితాన్ని అనుభవించకుండా ఉండాలంటే ఏమి చేయాలి?

దీనికి అత్యున్నత మార్గం – జ్ఞానం సంపాదించుకోవడం – ‘నేను శరీరం కాదు, నేను ఆత్మ’ అనే ప్రత్యక్ష అనుభవం కలిగితే కర్త (doer) భావం నశిస్తుంది. కర్మలు బంధించవు. “జ్ఞానాగ్నిః సర్వకర్మాణి భస్మసాత్ కురుతే”- అనగా జ్ఞాన అగ్ని అన్ని కర్మలను దహనం చేస్తుంది.

నిష్కామ కర్మ ఆచరించడం. (ఫలాపేక్ష లేకుండా చేయడం)- ఫలితం ఆశించకుండా పని చేయడం. కేవలం ధర్మం కోసం చేయడం. దీని వల్ల సంచిత కర్మ పూర్తిగా నశిస్తుంది. ఆగామి కర్మ ఏర్పడదు. మనసు శుద్ధి అవుతుంది. ఇందుకు ఉదాహరణ: కాలిపోయిన విత్తనం- అది మొలకెత్తదు- అలాగే జ్ఞానంతో కర్మలు పనిచేయవు.

భక్తితో (దేవునికి సమర్పణ)- “నేను కాదు, నీవే కర్త” అని సమర్పణ చేయాలి- దాని వల్ల అహంకారం తగ్గుతుంది. కర్మ ఫలితాలు మనపై తక్కువ ప్రభావం చూపుతాయి. దేవుని కృపతో కర్మ భారం తగ్గుతుంది

తపస్సు & ప్రాయశ్చిత్తం: తప్పులను సరిచేసే ప్రయత్నం. శాస్త్రోక్త ప్రాయశ్చిత్తాలు. వీటి వల్ల పాప కర్మలు తగ్గుతాయి.

అసలు కర్మ ఎందుకు ఏర్పడుతుంది ?

“అజ్ఞానం వల్లే కర్మ బంధనం” ఏర్పడుతుంది. మనం “నేనే కర్త” అని భావిస్తాం. అదే కర్మ బంధనం కలిగిస్తుంది. అదే జ్ఞానం వస్తే “ఆత్మ సాక్షి మాత్రమే” అని తెలుస్తుంది. దీనికి ఉదాహరణ మీరు సినిమా చూస్తున్నప్పుడు అది నిజం కాదు అని తెలుసుకుంటే అందులోని దుఃఖ సన్నివేశాల వల్ల బాధ తగ్గుతుంది. అలాగే జీవితం కూడా ఒక లీల అని తెలుసుకుంటే కర్మ బంధనం తగ్గుతుంది.

అంటే మనిషి జీవన్ముక్తుడు కావాలి- అంటే శరీరం ఉన్నప్పటికీ, అంతర్గతంగా పూర్తిగా విముక్తి పొందిన వాడు. అహంకార రహితుడు- “నేనే చేస్తున్నాను” అనే భావం ఉండదు - సమత్వ దృష్టి- సుఖం–దుఃఖం రెండింటినీ సమంగా చూస్తాడు . లాభం–నష్టం అతన్ని కదిలించవు. లోక విషయాల్లో ఆసక్తి తగ్గిపోతుంది . కానీ తన కర్తవ్యాన్ని మాత్రం చేస్తాడు .

జీవన్ముక్తుడు తినటం, మాట్లాడటం, పని చేయడం అన్నీ చేస్తాడు. కానీ లోపల “నేను కర్తను కాదు” అనే స్పష్టత ఉంటుంది. శరీరం బాధపడినా అతనికి బాధ” అనిపించదు. సుఖం వచ్చినా అతను ఆనందంలో మునిగిపోడు. ఎందుకంటే అతను తనను శరీరంగా భావించడు. “నేను సాక్షి” అనే స్థితిలో ఉంటాడు. నిత్యం సంతోషంగా ఉంటాడు. సంతోషం బాహ్య కారణాల వల్ల కాదు, లోపల నుంచే వస్తుంది అని గ్రహిస్తాడు. అందరి యెడల దయ చూపుతాడు. కోపం, ద్వేషం ఉండవు

ఉదా: Sri Ramana Maharshi, Adi Shankaracharya – వీరు జీవన్ముక్తులుగా భావించబడిన మహాజ్ఞానులు.

చక్రం తిరుగుతున్నట్టు కుండ చక్రం ఒకసారి తిప్పితే కొంత సేపు తిరుగుతుంది. అలాగే జ్ఞానం వచ్చిన తర్వాత కూడా శరీర జీవితం కొంతకాలం సాగుతుంది. కాలిపోయిన తాడులా అవుతుంది. తాడు కనిపిస్తుంది కానీ బలహీనంగా ఉంటుంది. అలాగే కర్మ ఉంది కానీ జ్ఞానిని బంధించదు.

జీవన్మక్తుడు సాధారణ జీవితం గడుపుతాడు. అసాధారణ మనసు ఉంటుంది. స్పందన ఉంటుంది. ప్రతిస్పందన ఉండదు. కోపం వచ్చినట్టు కనిపించవచ్చు. కానీ అది లోపల నిలవదు (reaction లేదు)

నీటిపై గీసిన గీతలా వెంటనే మాయమవుతుంది. కర్తవ్యాన్ని పూర్తి నిబద్ధతతో చేస్తాడు. పనిని నిర్లక్ష్యం చేయడు. ఫలితంపై మాత్రం ఆసక్తి ఉండదు. ఎవరితోనైనా సమానంగా ఉంటాడు. శత్రువు–మిత్రుడు అనే తేడా ఉండదు. అందరినీ ఒకే దృష్టితో చూస్తాడు. ప్రశాంతత సహజ స్థితి ఉంటుంది. ఒంటరిగా ఉన్నా ఆనందంగా ఉంటాడు. జనంలో ఉన్నా అంతర్గత నిశ్చలత్వం ఉంటుంది. మాటలు తక్కువ – ప్రభావం ఎక్కువ. ఎక్కువగా ఉపదేశం చేయకపోవచ్చు కానీ అతని సాన్నిధ్యం (presence) ప్రభావం చూపుతుంది .

మనమూ ఆ స్థితికి ఎలా చేరుకోవాలి?

ఇది ఒక్కరోజులో వచ్చే విషయం కాదు - ఒక మార్గం (path).

1. వివేకం (సత్య–అసత్య వివేచన) - శాశ్వతం (ఆత్మ) vs అశాశ్వతం (ప్రపంచం) – ఏది నిజం? ఏది తాత్కాలికం? అనే విషయాలు తెలుసుకోవాలి. ఇది మొదటి అడుగు

2. వైరాగ్యం (అసక్తి)- అనవసర కోరికలు తగ్గించడం - “ఇది లేకపోతే నేను అసంపూర్ణం కాదు” అనే భావం

3. శమ-దమాది సాధన (మనస్సు నియంత్రణ)- మనస్సు, ఇంద్రియాలను క్రమబద్ధం చేయడం ధ్యానం, జపం, నియమం

4. నిష్కామ కర్మ - ఫలాపేక్ష లేకుండా పని చేయడం - “ఇది నా ధర్మం” అని చేయడం

5. భక్తి లేదా సమర్పణ - “నేను కాదు – నీవే” అని అర్పణ భావం - అహంకారం కరిగిపోతుంది

6. ఆత్మ విచారం (Self Inquiry)- ముఖ్యమైన దశ- “నేను ఎవరు?” అని లోతుగా విచారణ – నేను శరీరం కాదు, మనస్సు కాదు అని గ్రహించడం.

7. జ్ఞానం స్థిరపడటం- వినడం (శ్రవణం), ఆలోచించడం (మననం), ధ్యానం (నిధి ధ్యాసనం), చివరికి ప్రత్యక్ష అనుభవం.

“మారాల్సింది ప్రపంచం కాదు — మన దృష్టి”

ఉదయం నిద్ర లేవగానే !

1. (2–3 నిమిషాలు)- కళ్ళు తెరవగానే - “ధన్యవాదం” భావం (gratitude) - “ఇది కొత్త రోజు – నేను సాక్షిని” అని భావించండి .

2. ప్రాణాయామం (5–10 నిమిషాలు)- మామూలు శ్వాస వ్యాయామం - నెమ్మదిగా శ్వాస లోపలకి –బయటకి తీసుకోవడం- దాని వల్ల మనస్సు ప్రశాంతం అవుతుంది.

3. ధ్యానం / జపం (10–20 నిమిషాలు)- ఒక మంత్రం (ఓం / ఇష్టదేవత నామం) - లేదా శ్వాసపై దృష్టి

ముఖ్యంగా ఆలోచనలు వచ్చినా పట్టించుకోకండి.

సంకల్పం (2 నిమిషాలు)- “ఈరోజు నేను…” కోపం తగ్గిస్తాను- నిష్కామంగా పని చేస్తాను అని

మధ్యాహ్నం / పనిలో (During the Day)

నిష్కామ కర్మ (Karma Yoga)- పని- ఫలితంపై ఆలోచన తగ్గించండి - “నేను కాదు – ఇది కర్తవ్యము” అనే భావం

1. స్మరణ (Awareness breaks)- రోజులో 3–4 సార్లు: 1 నిమిషం ఆగి శ్వాస గమనించండి - “నేను సాక్షిని” అని గుర్తించండి

2. స్పందన నియంత్రణ- కోపం/ఆవేశం వచ్చినప్పుడు - వెంటనే స్పందించకండి- 5 సెకన్లు ఆగండి

సాయంత్రం / రాత్రి సాధన (Night Routine)

ఆత్మ పరిశీలన (5–10 నిమిషాలు)

1. ఈరోజు ఎక్కడ కోపం వచ్చింది? ఎక్కడ బాగా ప్రవర్తించాను? ఎక్కడ బాగా ప్రవర్తించలేదు?

2. క్షమాపణ & కృతజ్ఞత- “నేను చేసిన తప్పులను క్షమించు” అని భగవంతుని ప్రార్థించుకోవాలి. , “ఈరోజు నాకు సహాయం చేసినవారికి దానికి ధన్యవాదాలు” అని వారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుకోవాలి.

3. చిన్న ధ్యానం (5 నిమిషాలు)- నిద్రకు ముందు మనస్సు శాంతి

అదనపు సూత్రాలు (Very Important)

రోజుకు ఒక మంచి పని (సేవ) చేయండి- ఏదేని ఒక ఆధ్యాత్మిక గ్రంథం 10 నిమిషాలు చదవండి

ఉదా: Bhagavad Gita - సత్సంగం (మంచి సాంగత్యం) లో కొద్ది సేపు గడపండి- కనీసం ఆన్లైన్ లోనైనా ! శుభం

Get in Touch

Connect with us for trusted

Vedic guidance and personalized solutions

Email:

WhatsApp:

© 2026 Sree Shaivi Jyothisham. All rights reserved.

+91-9640564639

Sree SHAivi Jyothisham

Important Links